Jak przygotować matchę krok po kroku

Proporcje usuchy i koichy według herbaciarni z Kioto i Uji, każdy krok z wyjaśnieniem, po co go robisz, matcha latte na ciepło i z lodem oraz tabela problemów: gorycz, grudki, brak pianki.

Ziemowit Domański 8.02.2026· aktualizacja 13.10.2026· 13 min czytania

aMiska z ubitą matchą, bambusowy chasen i sitko z proszkiem na piaskowym tle

Żeby przygotować matchę, przesiej 1–2 g proszku do miseczki, wlej 60–80 ml wody o temperaturze 70–80°C i ubijaj chasenem szybkim ruchem w kształcie litery M przez 15–20 sekund, aż pojawi się drobna pianka. Herbaciarnia Ippodo z Kioto (według firmy działająca od 1717 roku) podaje bardzo podobną instrukcję: 2 g matchy, 60 ml wody o temperaturze 80°C i 15 sekund energicznego ubijania.

Najważniejsze w skrócie

Usucha (rzadka, codzienna): 1–2 g matchy, 60–80 ml wody 70–80°C, 15–20 s szybkiego ubijania.
Koicha (gęsta): według Ippodo 4 g matchy na 30 ml wody 80°C, mieszana powoli, bez pianki.
Latte na zimno: 2 g matchy ubite z 40 ml wody 70–80°C, wlane na 150–200 ml mleka z lodem.
Przesiewanie to nie fanaberia: Marukyu Koyamaen pisze, że przesiana matcha łatwiej się rozprowadza w wodzie.
Ruch: przód–tył z nadgarstka, nie w kółko. Kółka mieszają, ale nie napowietrzają.
Kofeina: 1 g matchy zawiera 18,9–44,4 mg kofeiny, więc porcja 2 g to około 38–89 mg.
Po otwarciu: Ippodo zaleca zużyć matchę w ciągu około miesiąca i trzymać ją szczelnie zamkniętą, z dala od światła i zapachów.

Usucha czy koicha: którą matchę robisz?

Usucha to „rzadka herbata”: mało proszku, więcej wody, ubijana do pianki. Koicha to „gęsta herbata”: dwa razy więcej proszku na połowę wody, mieszana powoli na gładką, lejącą się pastę. Jeśli dopiero zaczynasz, robisz usuchę. Koicha wymaga matchy o bardzo łagodnym smaku, bo przy takim stężeniu każda gorycz jest wyraźnie wyczuwalna.

Proporcje różnią się nieco między herbaciarniami. Warto je zobaczyć obok siebie, bo pokazują, że nie ma jednej „poprawnej” liczby, tylko rozsądny zakres:

Źródło	Rodzaj	Matcha	Woda	Temperatura	Ubijanie
Ippodo (Kioto)	usucha	2 g	60 ml	80°C	energicznie, 15 s
Ippodo (Kioto)	koicha	4 g	30 ml	80°C	powoli, 15 s
Marukyu Koyamaen (Uji)	usucha	ok. 1,5 g	70 ml	70–80°C latem, 75–85°C zimą	energicznie przód–tył, do drobnej pianki
mild	usucha	1–2 g	60–80 ml	70–80°C	ruchem M, 15–20 s

Marukyu Koyamaen zaznacza wprost, że to wskazówki i że ilość proszku, wody i temperaturę dopasowujesz do własnego smaku. Dobry punkt startu: 2 g na 70 ml. Za mocno? Dolej 10 ml wody. Za płasko? Następnym razem dodaj pół grama proszku.

Czego potrzebujesz i czym to zastąpić?

Minimum to matcha, woda w odpowiedniej temperaturze, naczynie i coś, czym rozbijesz proszek. Sitko i waga kuchenna nie są obowiązkowe, ale to one najbardziej poprawiają powtarzalność. Reszta sprzętu ma zamienniki, które działają gorzej lub inaczej, ale działają.

Sprzęt	Po co	Zamiennik	Co tracisz
Chasen (bambusowa miotełka)	rozbija proszek i napowietrza napar	elektryczny spieniacz, słoik z zakrętką, shaker	pianka jest zwykle rzadsza i mniej trwała
Chawan (szeroka miska)	daje miejsce na ruch miotełki	szeroki kubek lub miseczka z płaskim dnem	w wąskim kubku trudno wykonać ruch M
Sitko	rozbija grudki zanim dotkną wody	drobne sitko do herbaty lub mąki	bez sitka grudki zostają w napoju
Chashaku (bambusowa łyżeczka)	odmierza porcję	waga kuchenna z dokładnością do 0,1 g lub łyżeczka	łyżeczką trudno trafić dokładnie w gramy
Termometr lub czajnik z regulacją	pilnuje 70–80°C	przelewanie wody lub mieszanie wrzątku z zimną wodą	kilka stopni dokładności

Szczegółowe porównanie spieniacza, shakera i innych zamienników znajdziesz w artykule czym zastąpić chasen. Jeśli chcesz wiedzieć, czym miotełki różnią się między sobą, zajrzyj do tekstu o chasenie, a o tym, dlaczego miska ma taki kształt, piszemy w artykule o matchawanie.

Jak przygotować matchę krok po kroku?

Cały proces zajmuje około dwóch minut: namaczasz chasen, ogrzewasz miskę, przesiewasz proszek, wlewasz wodę 70–80°C i ubijasz 15–20 sekund. Każdy z tych kroków ma konkretny powód. Poniżej znajdziesz, co robisz i dlaczego, żeby wiedzieć, który krok możesz pominąć, a który nie.

1. Namocz chasen (1–2 minuty)

Co robisz: zanurz końcówki chasena w ciepłej wodzie na 1–2 minuty.

Dlaczego: suchy bambus jest kruchy. Ippodo w instrukcji pielęgnacji chasena zaleca namoczenie końcówek przed użyciem właśnie po to, żeby były mniej łamliwe. Pręciki stają się elastyczne i lepiej pracują w misce.

2. Ogrzej miskę i wytrzyj ją do sucha

Co robisz: wodą z namaczania chasena przepłucz miskę, wylej ją i wytrzyj miskę do sucha.

Dlaczego: zimna ceramika odbiera wodzie ciepło, więc zmierzone 75°C w czajniku nie oznacza 75°C w misce. Sucha miska ma znaczenie, bo przesiany proszek przykleja się do mokrych ścianek i tworzy grudki. Marukyu Koyamaen opisuje przesiewanie właśnie do „ogrzanej, suchej miski”.

3. Odmierz i przesiej matchę

Co robisz: odmierz 1–2 g i przetrzyj proszek przez drobne sitko łyżeczką prosto do miski.

Dlaczego: matcha to bardzo drobny proszek, który zbija się w grudki pod wpływem wilgoci. Grudka zalana wodą robi się z zewnątrz mokra, a w środku zostaje sucha, i chasen jej już nie rozbije. Marukyu Koyamaen pisze wprost: przesiana matcha łatwiej się rozprowadza. Japoński producent Aiya wymienia pomijanie przesiewania wśród typowych błędów początkujących.

Jeśli nie masz wagi: Ippodo podaje, że 2 g to mniej więcej 1 płaska łyżeczka, a Marukyu Koyamaen liczy około 1,5 g na 1 łyżeczkę lub 2 nabrania bambusowym chashaku. Różnica wynika z tego, jak bardzo napełniasz łyżeczkę, więc raz zważ swoją porcję i zapamiętaj, jak wygląda.

4. Opcjonalnie: zrób pastę

Co robisz: wlej najpierw 10–15 ml wody i rozetrzyj proszek chasenem na gładką pastę, potem dolej resztę.

Dlaczego: w małej ilości wody łatwiej rozbić resztki grudek, bo chasen ma większy opór i dociera do każdej drobiny. To praktyczny trik dla osób bez sitka albo z bardzo zbitą matchą. Ani Ippodo, ani Marukyu Koyamaen go nie wymagają, więc jeśli przesiewasz, możesz go pominąć.

5. Wlej wodę 70–80°C

Co robisz: wlej 60–80 ml wody o temperaturze 70–80°C. Nie wrzątku.

Dlaczego: według przeglądu japońskiego instytutu NARO (Monobe, 2018) gorzka i cierpka katechina EGCG oraz kofeina przechodzą do wody głównie w wysokiej temperaturze, a aminokwasy odpowiadające za słodycz i umami rozpuszczają się dobrze także w chłodnej wodzie. Ippodo stosuje 80°C, Marukyu Koyamaen 70–85°C zależnie od pory roku. Jak uzyskać tę temperaturę bez termometru i dlaczego to działa, rozpisujemy z obliczeniami w artykule jaka temperatura wody do matchy.

6. Ubijaj ruchem M przez 15–20 sekund

Co robisz: jedną ręką przytrzymaj miskę, drugą trzymaj chasen pionowo. Unieś go odrobinę nad dno i ruszaj szybko przód–tył z nadgarstka, rysując literę M lub W.

Dlaczego: szybki ruch przód–tył wtłacza powietrze i rozbija duże pęcherzyki na drobne. Mieszanie w kółko tylko obraca płyn w misce: proszek się rozprowadza, ale pianka nie powstaje. Marukyu Koyamaen pisze wprost, żeby ubijać energicznie przód–tył i unikać kręcenia herbatą w misce. Pręciki nie powinny szorować po dnie, bo zużywają się szybciej, a matcha nie ubija się od tego lepiej.

7. Wyrównaj piankę i wyjmij chasen ze środka

Co robisz: gdy pojawi się gęsta pianka, zwolnij i przesuń chasen kilka razy tuż pod powierzchnią. Na koniec wyjmij go powoli ze środka miski.

Dlaczego: Marukyu Koyamaen opisuje ten krok jako usuwanie większych pęcherzyków, żeby powierzchnia była gładka i równa. Duże bąble pękają szybko i pianka się zapada. Drobne utrzymują się dłużej.

8. Pij od razu

Co robisz: wypij matchę w ciągu kilku minut.

Dlaczego: proszek nie rozpuszcza się w wodzie, tylko tworzy zawiesinę. Z czasem drobiny opadają na dno, a pianka się zapada. Ippodo ujmuje to tak: szybkie przygotowanie usuchy to sekret pełnego aromatu.

Jak zrobić koichę?

Koicha to 4 g matchy na 30 ml wody 80°C, mieszane powoli przez około 15 sekund (według Ippodo). Nie ubijasz jej do pianki: chasen przesuwasz spokojnie, rozcierając proszek na gładką, lśniącą masę o konsystencji gęstego syropu.

Przesiej 4 g matchy do ogrzanej, suchej miski.
Wlej około połowy wody i rozetrzyj proszek na pastę wolnymi ruchami.
Dolej resztę wody i mieszaj dalej, aż masa będzie gładka i bez grudek.

Do koichy wybierz najłagodniejszą matchę, jaką masz. Zwykła matcha do latte w takim stężeniu będzie zwykle zbyt cierpka.

Jak zrobić matcha latte?

Latte to ubita matcha (2 g w 40 ml wody 70–80°C) połączona ze 150–200 ml mleka. Nie wsypuj proszku prosto do mleka: tłuszcz i białka mleka utrudniają rozbicie grudek, więc najpierw ubij matchę z małą ilością wody, a dopiero potem łącz ją z mlekiem.

Matcha latte na zimno (przepis mild)

Przesiej 2 g matchy do miski.
Wlej 40 ml wody 70–80°C i ubij do pianki, 15–20 s.
Do szklanki wsyp lód i wlej 150–200 ml zimnego mleka.
Wlej ubitą matchę na mleko. Zielona warstwa na wierzchu powoli przenika w mleko.

Dlaczego ciepła woda, skoro napój ma być zimny? Bo w ciepłej wodzie matcha łatwiej się rozprowadza i ubija na piankę, a 40 ml rozcieńczone w mleku z lodem i tak szybko się schłodzi. Marukyu Koyamaen proponuje podobnie: ubić matchę nieco mocniej niż zwykle z gorącą wodą, a potem wylać ją do szklanki z lodem.

Matcha latte na ciepło

Przesiej 2 g matchy i ubij z 40 ml wody 70–80°C.
Podgrzej 150–200 ml mleka, ale nie doprowadzaj go do wrzenia. Spień je, jeśli masz spieniacz.
Wlej mleko do matchy albo matchę do mleka, jak wolisz. Pianka z mleka ułoży się na wierzchu.

Dla porównania Ippodo w swoim przepisie na latte używa 3 g matchy na 90 ml wody 80°C i dolewa mleko według uznania. To mocniejsza, bardziej herbaciana wersja. Jeśli twoje latte smakuje głównie mlekiem, przesuń się w tę stronę: dodaj gram proszku albo zmniejsz ilość mleka.

Do latte nie potrzebujesz matchy z najwyższej półki, bo mleko i tak przykrywa subtelne nuty. Z myślą o latte powstała Matcha Daily: torebka 50 g to 25 porcji po 2 g, czyli około 3,56 zł za kubek.

Dlaczego moja matcha nie wychodzi? Rozwiązywanie problemów

Większość problemów ma jedną z czterech przyczyn: za gorąca woda, brak przesiewania, zły ruch miotełki albo niewłaściwe proporcje. Znajdź objaw w tabeli i sprawdź najpierw pierwszą przyczynę z listy, bo jest najczęstsza.

Objaw	Najczęstsza przyczyna	Naprawa
Gorzka, cierpka, „szczypie”	woda za gorąca; za dużo proszku na za mało wody; stara matcha	woda 70–75°C; 2 g na 70–80 ml; zużyj otwartą matchę w ciągu ok. miesiąca
Grudki w napoju	brak przesiewania; mokra miska; wsypanie proszku do wody zamiast odwrotnie	przesiej do suchej miski; zrób pastę z 10–15 ml wody
Brak pianki	ruch w kółko; za wolno; suchy, sztywny chasen; za dużo wody	szybki ruch M z nadgarstka; namocz chasen 1–2 min; zacznij od 60–70 ml
Pianka szybko znika	duże pęcherzyki; za krótko ubijana	na koniec zwolnij i przesuń chasen pod powierzchnią, żeby rozbić duże bąble
Osad na dnie	matcha stała kilka minut; proszek nie rozpuszcza się, tylko unosi w wodzie	pij od razu; przy latte zamieszaj przed piciem
Kolor żółtawy lub brązowawy	matcha długo otwarta lub trzymana w świetle; bardzo twarda woda	przechowuj szczelnie i w ciemności; użyj wody filtrowanej

Uwaga o twardej wodzie: w badaniu Cabrera i in. (2021) zielona herbata parzona w wodzie twardej i bardzo twardej brązowiała, a ilość katechin w filiżance spadała nawet 2,4 raza w porównaniu z wodą bardzo miękką. Badanie dotyczyło herbaty liściastej, ale mechanizm (utlenianie katechin w zasadowej wodzie) dotyczy tych samych związków, które są w matchy.

Najczęstsze błędy

Zalewanie wrzątkiem. Dlaczego to problem: wrzątek szybciej wyciąga gorzkie i cierpkie związki. Jak naprawić: woda 70–80°C. Aiya wymienia zbyt gorącą wodę wśród najczęstszych błędów początkujących.
Mieszanie łyżeczką w kółko. Dlaczego: kółka nie napowietrzają, a łyżeczka nie rozbija grudek. Jak naprawić: chasen lub spieniacz i ruch przód–tył.
Wsypywanie proszku do kubka z wodą. Dlaczego: proszek pływa po powierzchni i zbija się. Jak naprawić: najpierw proszek, potem woda.
Za dużo wody. Dlaczego: 2 g w 200 ml to herbaciana woda bez smaku i bez pianki. Jak naprawić: usucha to 60–80 ml; resztę objętości dają mleko lub lód w latte.
Odkładanie gotowej matchy „na później”. Dlaczego: proszek opada, pianka znika. Jak naprawić: przygotuj tuż przed piciem.
Trzymanie otwartej puszki przy kuchence albo w przezroczystym słoiku. Dlaczego: ciepło, światło i powietrze przyspieszają utratę świeżości. Jak naprawić: szczelne, nieprzezroczyste opakowanie w chłodnej szafce.

Ile matchy dziennie i ile gramów na porcję?

Na jedną porcję usuchy lub latte używa się zwykle 1–2 g, na koichę około 4 g. Ile porcji dziennie, zależy głównie od kofeiny: według przeglądu Kochman i in. (2020), powołującego się na pomiary Koláčková i in., 1 g matchy zawiera od 18,9 do 44,4 mg kofeiny.

Porcja	Matcha	Kofeina (szacunek)
Usucha lub latte	1 g	19–44 mg
Usucha lub latte	2 g	38–89 mg
Latte według Ippodo	3 g	57–133 mg
Koicha	4 g	76–178 mg

Dla porównania: EFSA w opinii z 2015 roku uznała, że dla zdrowych dorosłych spożycie do 400 mg kofeiny dziennie ze wszystkich źródeł i pojedyncze dawki do 200 mg nie budzą zastrzeżeń co do bezpieczeństwa. Dla kobiet w ciąży i karmiących ten poziom to 200 mg dziennie. Liczy się suma z kawy, herbaty, napojów energetycznych i matchy, a nie sama matcha. To informacja o składzie, nie porada medyczna. Więcej liczb i porównań znajdziesz w artykule ile kofeiny ma matcha.

Jak przechowywać matchę po otwarciu?

Ippodo zaleca zużyć otwartą matchę w ciągu około miesiąca i trzymać ją w szczelnym, nieprzezroczystym opakowaniu, w chłodnym i ciemnym miejscu, z dala od przypraw, kawy i innych intensywnych zapachów. Otwarta matcha się nie psuje, ale z każdym tygodniem traci świeżość koloru i aromatu.

Szafka czy lodówka? Ippodo wskazuje temperaturę pokojową w chłodnej, ciemnej szafce. Aiya dopuszcza lodówkę, pod warunkiem bardzo szczelnego zamknięcia, i podaje okno 1–2 miesięcy od otwarcia.
Jeśli trzymasz w lodówce, przed otwarciem odczekaj, aż opakowanie ogrzeje się do temperatury pokojowej. Zimna puszka otwarta w ciepłej kuchni zbiera skropliny, a wilgoć zbija proszek w grudki.
Zamrażarka: Ippodo radzi, by otwartej herbaty nie odkładać z powrotem do zamrażarki, tylko używać jej normalnie w temperaturze pokojowej.
Torebka: wyciśnij powietrze, zwiń, zamknij klipsem lub zamknięciem strunowym.

Praktyczny wniosek: kupuj tyle, ile zużyjesz w miesiąc lub dwa. Przy jednej porcji 2 g dziennie torebka 50 g wystarcza na 25 dni.

Jak wybrać matchę do konkretnego sposobu picia?

Do picia z samą wodą wybieraj matchę o łagodnym smaku i intensywnie zielonym kolorze. Do latte wystarczy matcha o wyraźniejszym, mocniejszym profilu, bo mleko złagodzi goryczkę.

Pijesz głównie latte, codziennie rano: matcha do latte, kupowana w większym opakowaniu.
Pijesz z samą wodą raz na jakiś czas: mniejsza puszka matchy z pierwszego zbioru, zużyta w miesiąc.
Chcesz spróbować koichy: tylko najłagodniejsza matcha, jaką masz.

Skąd biorą się różnice w smaku i kolorze, wyjaśniamy w artykule czym jest matcha.

Najczęstsze pytania

Ile gramów matchy na jedną porcję?

Na usuchę lub latte 1–2 g, czyli mniej więcej jedna płaska łyżeczka. Ippodo używa 2 g, Marukyu Koyamaen około 1,5 g. Na koichę około 4 g.

Ile wody do matchy?

Do usuchy 60–80 ml, do koichy około 30 ml, do latte 40 ml wody na ubicie matchy, a potem 150–200 ml mleka.

Czy można zrobić matchę bez chasena?

Tak. Elektryczny spieniacz albo zakręcany słoik lub shaker rozbiją proszek. Pianka będzie zwykle rzadsza niż z chasena. Łyżeczką trudno uniknąć grudek. Porównanie zamienników znajdziesz w artykule czym zastąpić chasen.

Dlaczego ruch M, a nie w kółko?

Ruch przód–tył napowietrza napar i rozbija pęcherzyki na drobne, więc powstaje pianka. Mieszanie w kółko tylko obraca płyn w misce. Marukyu Koyamaen zaleca wprost unikanie kręcenia herbatą.

Czy matchę trzeba przesiewać?

Nie musisz, ale bez sitka prawie zawsze zostaną grudki. Przesiewanie trwa kilka sekund i według Marukyu Koyamaen sprawia, że matcha łatwiej się rozprowadza.

Czy matchę można zalać wrzątkiem?

Można, ale będzie wyraźnie bardziej gorzka i cierpka. Herbaciarnie z Kioto i Uji używają 70–85°C.

Jak długo ubijać matchę?

Usuchę 15–20 sekund szybkiego ruchu M. Koichę około 15 sekund powolnego rozcierania, bez pianki.

Ile wytrzymuje matcha po otwarciu?

Nie psuje się, ale traci świeżość. Ippodo zaleca zużycie w ciągu około miesiąca, Aiya w ciągu 1–2 miesięcy.

Czy można zrobić matchę w zimnej wodzie?

Tak, na przykład wstrząsając proszek z zimną wodą w zakręcanym słoiku. Smak będzie łagodniejszy, a pianka słabsza. Do latte na zimno i tak wygodniej ubić matchę w 40 ml ciepłej wody i wylać ją na mleko z lodem.

Źródła

Udostępnij: Facebook X E-mail

Ziemowit Domański

Pisze dla mild o matchy: jak ją przygotować, skąd pochodzi i czym różnią się jej klasy.